SPELDENPRIK: Tijd voor Gegrond Cynisme

Jos Hoevenaars

Het overgrote deel van het bestaan van onze soort brachten wij door in kleine, hechte groepen die met het gebruik van primitief gereedschap en door veel arbeid een bestaan bij elkaar verzamelden en leefden van wat de directe omgeving te bieden had. De grootste bedreigingen voor onze soortgenoten bestond dan ook uit een gebrek aan voedselbronnen, waarvoor migratie veelal de oplossing vormde. En in het geval van competitie met andere groepen mensen[1] resulteerde dat in strijd op kleine schaal. Tot aan de agrarische revolutie was dit de status quo, en de menssoorten leefden in, zij het meedogenloze, harmonie met de natuur waar zij onderdeel van waren.

Dit is echter niet meer de wereld waarin onze soort leeft. De agrarische revolutie van zo’n 10.000 jaar geleden luidde het begin in van een 1000-voudige en exponentiële vermenigvuldiging van de bevolking en de meer recente industriële revolutie bracht een ongeëvenaarde productieve, en met technologische ontwikkelingen, destructieve macht met zich mee. Waar onze voorouders met hun beperkte technologie slechts de paar hectare waar zij van leefden naar hun hand zetten, is de mens vandaag de dag verantwoordelijk voor de 6e globale massa-extinctie sinds het ontstaan van het leven op aarde.

With great power comes great responsibility! Echter, evolutionaire druk heeft onze soort nooit voorzien van het psychologisch vermogen om te gaan met de problemen die deze nieuwe macht met zich mee brengt. Onze huidige politieke en economische systemen verergeren dit bovendien. Industrialisatie en mechanisatie hebben ons in staat gesteld om natuurlijke hulpbronnen zó efficiënt te benutten dat we inmiddels zo’n twee derde van de belangrijkste ecosystemen tot hun uiterste grenzen belasten.

Het feit dat de destructieve gevolgen van ons handelen niet meer direct voelbaar zijn en ons onvermogen om de reële werking van de exponentiële functie te bevatten in combinatie met het geglobaliseerde prisoner’s dilemma dat effectieve oplossingen tegenwerkt, maken dat optimisme een luxe is die we ons niet kunnen permitteren.

[1] Of andere menssoorten, neanderthalers zijn pas zo’n 40,000 jaar geleden uitgestorven. Naar alle waarschijnlijkheid omdat zij de competitie met onze soort verloren.

This entry was posted in Artikelen. Bookmark the permalink.

Comments are closed.