SPELDENPRIK: De eeuwige wederkeer van de oikos

Shivant Jhagroe

Shivant Jhagroe (1983) heeft bestuurskunde en maatschappijgeschiedenis gestudeerd.
Momenteel is Jhagroe promovendus aan de Erasmus Universiteit Rotterdam,
Faculteit Sociale Wetenschappen (DRIFT). Zijn onderzoek richt zich
op de opkomst van duurzame steden en de politiek van stedelijke ruimtes.
Daarnaast is hij mederedacteur van Het Potentieel.

Het milieu is ‘hot’, de economie in crisis en de politiek tandeloos. Te vaak worden deze trends als apart beschouwd. Ik wil laten zien dat ze alles met elkaar te maken hebben.

We weten dat politieke partijen, economische groei, luchtkwaliteit en gezondheid ergens wel samenhangen. Deze vaagheid heeft veel te maken met domeinscheiding in ons denken en onze instituties. Net zoals we verschillende ‘sectoren’ en ‘ministeries’ hebben, benaderen we problemen vaak in termen van milieu, economie, politiek, cultuur, etc. Vanaf de modernisering en veldspecialisaties in de18e en 19e eeuw begon het politieke en economische leven te ontwikkelen langs ‘eigen regels’. Bovendien is er tijdens de romantiek een tegenbeweging ontstaan die onbedoeld een wig dreef tussen ‘economie’ en ‘ecologie’.[1] Parallel aan deze sferenontwikkeling differentieerden allerlei kennisapparaten zich, zoals ‘politieke wetenschappen’, ‘economie’, ‘milieuwetenschappen’ en ‘biologie’. Deze fragmentatie is een schijnfragmentatie. Het zorgt voor een selectief probleembegrip. Bovendien leiden veel ‘normale grenzen’ tot een gewelddadige en onrechtvaardige indeling van het leven (klasse, ras, gender, etc.). Het gewelddadige onderscheid tussen bijvoorbeeld ‘China’ en ‘Europa’, of tussen ‘economie’ en ‘milieu’ leidt tot de voortzetting van dit banale kwaad. ‘Onze’ schone lucht en luxe mag niet betekenen dat in ‘Chinese steden’ industriële activiteiten leidt tot meer lijden. Minder technische probleemdifferentiatie kan leiden tot meer publieke woede.

De confrontatie met fijnstof in onze steden, toenemende ongelijkheid en sociale spanningen zijn kansen om de matrix van ons leven opnieuw te begrijpen. Dit is geen simpel holisme (‘alles hangt samen’) maar een uitnodiging om de macht van de heersende levensindeling te doorbreken.

[1] In lijn met het thema van deze editie moeten we ook het Oud-Europese onderscheid tussen polis (publieke sfeer) en oikos (particuliere sfeer) opnieuw doordenken.

This entry was posted in Artikelen. Bookmark the permalink.

Comments are closed.